|
Naturalna Nauka Języka podkreśla własną aktywność dziecka podejmowaną
wspólnie z rówieśnikami i dorosłymi w toku interakcyjnego modelu
nabywania kompetencji językowych. Dorosły prowokuje, wspiera, zachęca
dziecko do podejmowania działań, wydobywa funkcje rozwijające się.
Etapy rozwoju języka dziecka:
1. Etap używania języka.
Dostrzeganie i rozumienie roli języka, jako środka komunikowania się.
Dziecko sygnalizuje własne stany wewnętrzne, potrzeby biologiczne,
emocjonalne, poznawcze.
2. Etap tworzenia języka. W miarę
opanowywania przez dziecko podstawowych reguł języka, staje się on
materiałem do działalności twórczej, źródłem różnorodnych zabaw. Zabawy
językowe dotyczą strony fonetycznej, leksykalnej i syntaktycznej.
Płaszczyzna fonetyczna języka: dziecko wymyśla i powtarza różne zbitki głosek, różnicuje ich natężenie, wysokość i barwę, dostrzega rymy i rytmy.
Płaszczyzna leksykalna języka: dziecko tworzy i
rozwija czynny i bierny słownik, używa części mowy, tworzy nowe słowa i
znaczenia dla rzeczy znanych lub wymyślonych przez siebie, co sprzyja
tworzeniu neologizmów słowotwórczych, semantycznych i frazeologicznych.
Płaszczyzna syntaktyczna języka: charakterystyczne dla tego zjawiska są rymowanki, śpiewanki i wiersze dziecięce, czyli szeroko rozumiana twórczość dziecięca.
Chęć i potrzeba działania przeobrażającego język w tworzywo artystyczne
przejawia się głównie w dziecięcej twórczości poetyckiej. Aktywność
tego typu przejawia się w toku wprowadzania dziecka w świat poezji,
artyzmu językowego. Utwór literacki staje się źródłem, scenariuszem do
działań słownych, a wyrazem tego staje się dziecięca twórczość słowna.
Dziecko, podejmując działania słowne kieruje się znaną tylko sobie
zasada kompozycji organizująca jego wypowiedź poetycką, wyraża
naturalną u siebie skłonność do tworzenia rymów, wyliczanek, zgadywanek.
Rozwojowi spontanicznej poetyckiej twórczości dziecka sprzyjają sytuacje stwarzające okazje do:
-
Zabaw nowo poznanymi słowami
- Tworzenia neologizmów
- Zabaw dźwiekonaśladowczych
- Kalamburzenia
- Zabaw w rymowanie
- Tworzenia własnego języka poprzez dodawanie przyrostków i przedrostków
- Układanie wyliczanek
- Dialogu
- Swobodnej ekspresji narracyjnej
Dla każdego dziecka język jest także obiektem poznania. W trakcie
nabywania świadomości językowej dziecko opanowuje reguły języka, zasady
budowania wypowiedzi językowych i ich stosowania w rozmaitych
sytuacjach społecznych. Zdobywając różne formy i środki językowe
dziecko uczy się władać językiem, zbliżając się ku modelowi mowy
dorosłych. Dziecko poznając język popełnia błędy, lecz działania
dorosłych powinny wspierać jego aktywność i ciekawość werbalna.
Stwarzanie sytuacji wyzwalających zaciekawienie aktywnością słowna,
potrzeba doskonalenia języka, to główne zadanie dorosłego „partnera-
doradcy”.
|